سایت خبری تحلیلی یاسوج ۴۹_ طبق آنچه که اعلام شده و پیش بینی گردیده امسال و به خصوص در پاییز بارندگی‌های شدیدی را در کشور و به تبع در استان کهگیلویه و بویراحمد خواهیم داشت.

شهرستان بویراحمد یکی از مناطق حادثه خیز استان به شمار می‌رود که محصولات کشاورزی دامی و همچنین استخرهای پرورش ماهی در برخی نقاط در معرض تهدید جدی قرار دارند.

در همین خصوص به سراغ مهندس مهدخت حبیبی مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بویراحمد رفتیم تا در خصوص این خطر بالقوه در پاییز امسال به گفتگو بنشینیم.

حبیبی در پاسخ به این سوال که دغدغه شما نسبت به پیش بینی بارندگی‌های شدید در پاییز امسال چیست و آیا هشدارها و تذکرهای لازم را به بهره‌برداران کشاورزی خود داده‌اید اظهار کرد: از اینکه رسانه‌ها مطالبه‌گر چنین موضوعی هستند و دغدغه مردم را داشته و از هم اکنون چند ماه قبل از بارش‌های پیش بینی شده به سراغ مسئولان آمده‌اند جای قدردانی دارد.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بویراحمد با بیان اینکه نزدیک به ۶۰ هزار بهره‌بردار کشاورزی در سطح شهرستان بویراحمد داریم و البته خودتان بهتر می‌دانید که در یک گستره وسیع از لحاظ جغرافیایی قرار گرفته‌اند خاطرنشان کرد: ما نیز هشدارهای جهانی هواشناسی را رصد می‌کنیم یکی از وظایف ما در جهاد کشاورزی رصد وضعیت آب و هوایی است و همواره هشدارهای لازم را داده‌ایم.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بویراحمد با استناد به پیش‌بینی سازمان جهانی هواشناسی از وقوع پاییزی فوق‌العاده پربارش در کشور خبر داد و نسبت به خطر سیلاب‌های مخرب و خسارات سنگین به بخش کشاورزی هشدار جدی صادر کرد.

 مهدخت حبیبی با تاکید بر لزوم آمادگی حداکثری، عنوان کرد: جدیدترین داده‌های اقلیمی حاکی از آن است که پاییز ۱۴۰۵ با تأثیر پدیده قوی النینو، بارش‌هایی فراتر از نرمال را برای ایران به همراه خواهد داشت که اوج آن در بازه ۱۰ مهر تا ۱۰ آبان متمرکز شده است.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بویراحمد با ابراز نگرانی از استقرار تأسیسات کشاورزی، دامداری، مرغداری و طرح‌های پرورش ماهی در حریم رودخانه‌ها و مسیل‌های استان، هشدار داد: تجربه سال‌های گذشته نشان داده که رویکرد پیشگیری در استان جایگاهی ندارد و این غفلت، هزینه‌های جبران‌ناپذیری به همراه داشته است.

وی افزود: در صورت بی‌توجهی به هشدارها، سیلاب‌های پیش‌رو می‌تواند خسارات فاجعه‌باری به معیشت بهره‌برداران وارد کند.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بویراحمد در پاسخ به این سوال خبرنگار یاسوج ۴۹ کدام محصولات شهرستان بیشتر در معرض خطر بارندگی‌های شدید پیش بینی شده پاییز قرار دارند گفت: برای نمونه در جهاد کشاورزی شهرستان بویراحمد نگران برنجکاران هستیم.

این مسئول با اشاره به اینکه در همان بازه زمانی محصول برنجکاران در مرحله برداشت قرار دارد یادآور شد: متاسفانه برخی از بهره‌برداران کشاورزی به هشدارهای ما توجهی نکردند در مسیرهایی شالی کاری شده که خطر شالیزارهای آنها را تهدید می‌کند.

او با ابراز نگرانی می‌گوید؛ در مسیر آبراهه‌ها بعضاً شاهد کشت برنج بوده‌ایم که باید به هشدارها توجه می‌کردند.

حبیبی در پاسخ به این سوال که بالاخره شما چه تمهید و راهکاری برای جلوگیری از ضرر و زیان به برنجکاران شهرستان بویراحمد در صورت بارش‌های پیش بینی شده خواهید داشت چنین گفت: متاسفانه در برخی جاها کشت صورت گرفته که عملاً کاری از دست کسی بر نمی‌آید یک کشاورز می‌بایست همه جوانب امر را در نظر بگیرد کاشت محصول در جاهایی که سابقه سیلاب داشته فقط یک ریسک است.

حبیبی همچنین به در خطر بودن طرح‌های پرورش ماهی نیز اشاره‌ای کرد و یادآور شد: بسیاری از طرح‌های ماهی سال‌ها پیش ساخته شده و از گذشته تاکنون فعالیت دارند شاید جانمایی برخی از آنها چندان اصولی نباشد.

این مسئول یادآور شد: اما یکی از راه‌های پیشگیری از هرگونه ضرر و زیان سنگین؛ آمادگی هرچه بیشتر برای مقابله با آلودگی استخرهای پرورش ماهی و گل آلود شدن آن‌هاست.

این مسئول خاطرنشان کرد: در صورت صحت این پیش‌بینی‌ها ه‌برداران ما در طرح‌های ماهی می‌بایست مراقب باشند و اقدامات لازم را انجام دهند تا بیش از پیش دچار ضرر و زیان نشوند.

او همچنین از انبار علوفه و غلات کشاورزان غافل نمی‌شود و می‌گوید: در بسیاری از نقاط شهرستان بویراحمد علوفه و غلات کشاورزان که دسترنج سختی‌ها مرارت‌ها و زحمت‌های آنهاست در محل‌های ناامن نگهداری می‌شوند.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بویراحمد خطاب به این دسته از کشاورزان با وسواس و حساسیت بالا می‌گوید؛ مراقب علوفه مورد نیاز دام‌ها برای فصل سرد سال باشید همچنین محصولات به دست آمده خود را در مکان‌های امن و سرپوشیده نگهداری کنید تا در صورت بارندگی‌های سنگین پاییز امسال دچار ضرر و زیان سنگین نشوید.

وی از کشاورزان خواست که از هم اکنون انبارهای غلات خود و انبارهای علوفه را به روش‌های مختلف از جمله ایزوگام سقف بام‌ها در مقابل بارندگی‌ها نفوذناپذیر کنند.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بویراحمد از همراهی‌ها و همکاری همیشگی خوب رئیس جهاد کشاورزی استان فرماندار شهرستان بویراحمد و همچنین مسئولان ستاد بحران قدردانی کرد و گفت: این بزرگواران مسئول هم به نوبه خود اکنون هشدارهای لازم را داده‌اند و ما نیز آمادگی لازم و کامل را برای همکاری و همراهی با آنها ر بارندگی‌های پیش بینی شده پیش رو داریم.

**اما واقعیت ال‌نینو چیست/ قابل توجه کشاورزان بویراحمدی

به گزارش سایت خبری تحلیلی یاسوج ۴۹ ال‌نینو یک نوسان اقلیمی جهانی است که از طریق تغییر الگوهای گردش جو می‌تواند بر محیط زیست کشورهای مختلف اثر بگذارد.

مهم‌ترین پیامد محیط‌زیستی آن، تغییر در رژیم بارش و دماست که مستقیماً بر وضعیت اکوسیستم‌های خشکی و آبی اثر می‌گذارد.در دوره‌های ال‌نینو، افزایش نسبی بارش در بخش‌هایی از ایران می‌تواند به بهبود موقت وضعیت تالاب‌ها، افزایش سطح آب رودخانه‌ها و تقویت پوشش گیاهی در مراتع منجر شود.

این شرایط در کوتاه‌مدت به کاهش تنش آبی در زیست‌بوم‌های حساس کمک می‌کند و فرصت احیای نسبی برای اکوسیستم‌هایی مانند تالاب‌ها و زیستگاه‌های پرندگان مهاجر فراهم می‌سازد.

اما امسال طبق گفته‌های کارشناسان با پدیده‌ای به نام «سوپر ال‌نینو» رو به رو هستیم.برای بررسی این موضوع و اینکه آیا این پدیده به ایران می‌رسد یا نه، با مهدی زارع، استاد دانشگاه و کارشناس زمین‌شناسی گفت‌وگو کرده‌ایم.

 **باتوجه به اینکه شاید برخی مخاطبان اطلاعی درمورد پدیده ال‌نینو نداشته باشند اول بفرمایید این پدیده چیست و چگونه بر شرایط آب‌وهوایی جهان و منطقه تأثیر می‌گذارد؟

ال‌نینو فاز گرم یک چرخه اقلیمی بزرگ‌تر به نام انسو است و زمانی رخ می‌دهد که بادهای تجارتی روی منطقه استوایی اقیانوس آرام ضعیف می‌شوند و آب‌های گرم سطح اقیانوس که معمولاً به سمت غرب - آسیا و استرالیا -حرکت می‌کردند، به سمت شرق یعنی سواحل آمریکای جنوبی بازمی‌گردند.

بادهای تجاری، بادهایی هستند که از شرق به غرب، درست در شمال و جنوب خط استوا، می‌وزند.این بادها به کشتی‌ها کمک می‌کنند تا به سمت غرب حرکت کنند و همچنین طوفان‌هایی مانند تندبادها را هدایت می کنند.

«سوپر ال نینو» که در سال ۲۰۲۶ رخ می‌دهد و تا اوایل ۲۰۲۷ ادامه دارد یک ال نینوی بسیار قوی است که در آن، معمولاً دمای اقیانوس آرام حداقل ۲ درجه سانتیگراد بالاتر از حد متوسط ​افزایش می یابد. برخی مطالعات حتی آن را با آستانه بالاتر ۳ درجه سانتیگراد و برای ۲۰۲۶ احتمالا تا حدود۴ درجه تعریف می‌کنند.

آیا ایران در گذشته تحت تأثیر ال‌نینو قرار گرفته است؟ اگر بله، این تأثیرات به چه شکل بوده‌اند؟

بله، ایران از الگوهای دورپیوندی Teleconnections پدیده انسو تأثیر می‌پذیرد. ​در گذشته، ال‌نینوهای سال‌های ۱۹۹۷-۱۹۹۸ و ۲۰۱۵-۲۰۱۶ اثرهای ملموسی بر ایران داشتند. در سال‌های ال‌نینو قوی، میانگین بارش‌های پاییز و اوایل زمستان در ایران معمولاً نرمال تا بیش از حد نرمال بوده و دمای هوا نیز کمی گرم‌تر از میانگین سالانه گزارش شده است.

 برخی ادعا می‌کنند که پس از ۱۴۹ سال، پدیده سوپر ال‌نینو بار دیگر در حال تأثیرگذاری بر ایران است. این ادعا تا چه اندازه از نظر علمی صحیح است؟

بله، «سوپر ال نینوی قبلی» یک النینوی بسیار قوی بود که حدود ۱۴۹ سال پیش رخ داد. ال نینوی ۱۸۷۷-۱۸۷۸ یکی از قویترین النینوهای ثبت شده در تاریخ مدرن و بازسازی شده بر اساس داده های مرجانی و حلقه‌های درختان است که به عقیده بسیاری از اقلیم شناسان، یک «سوپر ال نینو» کامل بوده است.

این النینو چنان قدرتمند بود که باعث خشکسالی‌های مهیب و قحطی‌های بزرگ در هند، چین، برزیل و آفریقا شد و تلفات انسانی گستردهای به بار آورد. دمای سطح آب در شرق استوایی اقیانوس آرام به شدت افزایش یافت. از آن زمان تاکنون، چندین النینوی مهم دیگر هم در ۱۹۸۲-۱۹۸۳، ۱۹۹۷-۱۹۹۸ و ۲۰۱۵-۲۰۱۶ رخ داده‌اند.

پدیده ال‌نینو معمولاً هر ۵ تا ۶ سال یک‌بار رخ می‌دهد، اما «سوپر ال‌نینو» پدیده‌ای کم‌تکرارتر است که در صورت وقوع، می‌تواند تأثیرات شدیدتری بر منطقه داشته باشد. بر این اساس، احتمال افزایش بارش‌ها و وقوع سیلاب‌ها در پاییز و زمستان سال جاری بالا ارزیابی می‌شود.

در صورت وقوع یا تقویت سوپر ال‌نینو، چه تغییراتی ممکن است در الگوی بارش و دمای ایران رخ دهد؟

بر اساس الگوهای تاریخی معمولاً ​افزایش بارندگی در اواخر پاییز و آذرماه با تقویت ال‌نینو احتمالا باعث تسهیل ورود سامانه‌های بارشی سودانی و مدیترانه‌ای به ایران می‌شود که نتیجه آن افزایش بارش‌ها در نیمه غربی، جنوبی و مرکزی کشور است. سال‌های ال‌نینو معمولاً با افزایش جزیی دمای زمستان همراه می شود ولی به دلیل رطوبت بالا، معنولا بارش‌های سنگینی در زمستان تا اوایل بهار ۱۴۰۶ انتظار می رود رخ دهد.

**آیا احتمال افزایش بارش‌های شدید، سیلاب‌ها یا رخدادهای جوی حدی در کشور وجود دارد؟

این احتمال جدی است. ال‌نینو در منطقه ایران و خاورمیانه با تغییر رفتار بارش‌ها به سمت رفتارهای فرین جدی همراه است به نحوی‌که ممکن است حجم زیادی از باران در مدت زمان کوتاهی ببارد. این مسئله در استان‌های جنوبی، و خوزستان و سواحل دریای عمان و خلیج فارس می‌تواند منجر به سیلاب‌های ناگهانی و مخرب شود.

**اگر زیرساخت‌ها و دستگاه‌های مسئول آمادگی کافی برای مواجهه با پیامدهای احتمالی این پدیده را نداشته باشند، چه مخاطراتی کشور را تهدید خواهد کرد؟

مخاطراتی مانند سیلاب‌های شهری و روستایی آبگرفتگی معابر، تخریب پل‌ها، جاده‌ها و منازل مسکونی در مسیر مسیل‌ها قابل انتظار است ، و در این صورت نابودی محصولات آماده برداشت در پاییز به دلیل تگرگ یا سیل و شستشوی خاک رخ خواهد داد.

از سوی دیگر ​پر شدن ناگهانی و مدیریت‌نشده مخازن سدها ممکن است به باز کردن دریچه‌ها و سیلابی شدن پایین‌دست منجر شود. با وقوع سیلاب احتمال آسیب به شبکه‌های انتقال برق، گاز و آب آشامیدنی در اثر زمین‌‍لغزش یا آبگرفتگی مانند آنچه در فروردین ۱۳۹۸ و مرداد ۱۴۰۱ رخ داد، وجود دارد

**چه اقداماتی باید از سوی نهادهای مسئول و همچنین شهروندان برای کاهش خسارات احتمالی ناشی از این پدیده انجام شود؟

مسئولان با لای‌روبی فوری به پاکسازی رودخانه‌ها، کانال‌های شهری و مسیل‌ها قبل از آغاز بارش‌ها بپردازند. همچنین تنظیم ظرفیت سدها برای پذیرش سیلاب‌های ناگهانی بدون ایجاد خطر برای پایین‌دست در وزارت نیرو بزای اواخر پاییز و زمستان ۱۴۰۵ لازم است. پایش دقیق هواشناسی و اطلاع‌رسانی به موقع به کشاورزان، عشایر و ساکنان مناطق در معرض خطر لازم است. 

​ هلال‌احمر و شهرداری‌ه با ا ذخیره‌سازی تجهیزات امدادی و ماشین‌آلات سنگین در نقاط کلیدی باید برای سیلاب های احتمالی آماده باشند.

شهروندان نیز با ​عدم استقرار در حاشیه رودخانه‌ها و پرهیز جدی از چادر زدن و تردد در بستر رودخانه‌ها و مسیل‌ها، و کشاورزان با هماهنگی با جهاد کشاورزی برای برداشت به موقع محصولات و عایق‌بندی انبارها باید اقدام کنند.