به گزارش یاسوج ۴۹، همزمان با گرامیداشت هفته میراث فرهنگی، بافت تاریخی و ارزشمند بلاد شاپور در جنوب غرب شهر جدید دهدشت، روز پنجشنبه شاهد رویدادی بی‌سابقه و ترافیکی از حضور مقامات بلندپایه بود تا راهکارهای احیای این گنجینه عظیم تاریخی مورد بررسی دقیق و کارشناسی قرار گیرد و این برنامه‌های فشرده تا پاسی از شب ادامه یافت.

در این ماراتن بازدید میدانی که با هدف پایان دادن به انزوای این شهر تاریخی صورت گرفت، علیرضا گلپایگانی معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران به همراه یدالله رحمانی استاندار کهگیلویه و بویراحمد و یک سرمایه‌گذار بخش خصوصی حضور یافتند تا در کنار ایرج کاظمی جو فرماندار شهرستان کهگیلویه، سید مجتبی امیرحسینی مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، دکتر علی پارسایی مدیرکل راه و شهرسازی استان و خسرو دیدار شهردار شهر دهدشت، ظرفیت‌های بی‌نظیر این منطقه را ارزیابی کنند.

سید مجتبی امیرحسینی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کهگیلویه و بویراحمد در جریان این بازدید ضمن خوش‌آمدگویی و تبریک فرارسیدن هفته میراث فرهنگی اظهار داشت: این بافت تاریخی به وسعت حدود ۳۵ هکتار در جنوب غرب شهر جدید دهدشت واقع شده است و نگین درخشانی در تاریخ جنوب غرب کشور محسوب می‌شود.

وی با اشاره به ساختار و معماری غنی این شهر کهن افزود: این مجموعه بی‌نظیر شامل ۷ امامزاده، ۴ حمام، بازار تاریخی، ۲۰۰۰ باب خانه، کاروانسرا و ۴ مسجد بزرگ است که نشان از عظمت و شکوه گذشته آن دارد.

مدیرکل میراث فرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد درباره ترکیب جمعیتی و دوران اوج این شهر تصریح کرد: شهر دهدشت از دو بخش اقلیت‌نشین رواق و شهر قدیم تشکیل شده بود و اوج رونق آن به عنوان شهر مرکز ایالت کهگیلویه بزرگ در دوره صفوی رقم خورد.

امیرحسینی با تشریح گستره جغرافیایی کهگیلویه بزرگ در آن دوران بیان کرد: این ایالت پهناور شامل بخش‌هایی از استان خوزستان فعلی تا شوشتر، بخش‌هایی از استان بوشهر تا گناوه فعلی، بخش‌هایی از استان فارس تا کازرون و تمام وسعت کنونی استان کهگیلویه و بویراحمد می‌شد.

وی اهمیت تجاری این منطقه را استراتژیک خواند و گفت: این شهر به عنوان باراندازی در مسیر اصفهان به بنادر جنوبی عمل می‌کرد و یکی از مهم‌ترین شهرها در مسیر جاده شاهی از شوش به فارس به شمار می‌رفت.

سید مجتبی امیرحسینی در ادامه تشریح ظرفیت‌های این بافت تاریخی خطاب به معاون وزیر راه و شهرسازی، با ارائه یک طرح کلان و ملی برای توسعه گردشگری اظهار داشت: با توجه به احداث تونل‌های جدید در مسیر و کوتاه شدن چشمگیر مسیرهای مواصلاتی، باید کریدور بزرگ گردشگری برای اتصال اصفهان به بندرعباس ایجاد شود. وی با تاکید بر اهمیت استراتژیک احداث و توسعه مراکز اقامتی و پذیرایی استاندارد در این شاهراه حیاتی، تصریح کرد: شهرستان‌های دهدشت و گچساران پتانسیل بسیار بالایی برای توسعه گردشگری تاریخی و کشاورزی دارند و می‌توانند به عنوان حلقه‌های طلایی یک زنجیره گردشگری منسجم در این مسیر عمل کنند تا علاوه بر حفظ میراث کهن، اقتصاد منطقه نیز شکوفا شود.

این مقام مسئول از نتایج جدید تحقیقات باستان‌شناسی پرده برداشت و عنوان کرد: بنا به تحقیقات صورت گرفته در مرحله راستی‌آزمایی است، قدمت اولیه شهر مربوط به دوره ایلام و حدود ۴۰۰۰ سال قبل است در دوران بعدی به خصوص در عصر ساسانی و بعدها ایلخانی و صفوی به اوج شکوه و اقتدار خود رسید.

سید مجتبی امیرحسینی به سرنوشت این شهر در دوران قاجار اشاره کرد و افزود: متاسفانه این شهر در دوره قاجار کاملا تخلیه شد و ساکنین اصلی آن به شهرهای دیگر به خصوص در فارس و خوزستان مهاجرت کردند و اکنون جمعیت‌های زیادی از آنان با پسوند دهدشتی در بوشهر، خوزستان، فارس، کرمان و حتی تهران زندگی می‌کنند.

وی با تاکید بر لزوم برگزاری رویدادهای فرهنگی برای زنده شدن مجموعه، از معاون وزیر راه تقاضا کرد: با توجه به ظرفیت‌های عظیم این شهر، از شرکت بازآفرینی شهری انتظار داریم حمایت‌های مالی لازم را برای تکمیل مطالعات پژوهشی، تعیین کانون نوزایی بافت و هدایت منابع ملی جهت تسریع احیای بناهای کلیدی ارائه دهد تا بستر برای ورود پرقدرت بخش خصوصی فراهم شود.

بلاد شاپور در اولویت برنامه ۴ ساله بازآفرینی

علیرضا گلپایگانی، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران نیز در بخش دیگری از این بازدید، با تشریح سیاست‌های کلان دولت در این حوزه بیان کرد: یکی از رسالت‌های اصلی و مهم شرکت بازآفرینی شهری، علاوه بر ساماندهی بافت‌های فرسوده و سکونتگاه‌های غیررسمی، کمک اصولی به احیای بافت‌های تاریخی در سراسر کشور است.

وی با اشاره به پیشینه درخشان شهر باستانی دهدشت افزود: این شهر تاریخی یکی از مناطق با قدمت ۴۰۰۰ ساله است تا دوره صفویه و تداوم سکونت در آن در عصر ساسانی و بعدها ایلخانی و صفوی جریان داشته است و خوشبختانه بخش قابل توجهی از آثار کالبدی و معماری آن همچنان پابرجا مانده است.

معاون وزیر راه و شهرسازی با تاکید بر لزوم مطالعات دقیق‌تر برای احیای این بافت یادآور شد: مرمت‌هایی از سال ۱۳۶۸ در این منطقه آغاز شده باعث شده تا فضاهای عمومی و کلی شهر قابلیت ادراک پیدا کنند، اما از آنجا جریان سکونت به بخش‌های جدید شهر منتقل شده است، باید با کار پژوهشی و مطالعاتی دقیق‌تر دریابیم کانون اصلی نوزایی و احیای این بافت کجاست و با چه روشی می‌توان آن را محقق کرد.

گلپایگانی از تدوین یک برنامه جامع ۴ ساله خبر داد و تصریح کرد: طبق برنامه‌ریزی‌های انجام شده برای کل استان، شهر تاریخی دهدشت یکی از اولویت‌های اصلی ما محسوب می‌شود و باید با بررسی‌های کارشناسی مشخص کنیم سرمایه‌گذاری در کدام بخش‌ها نتایج بهتری به همراه خواهد داشت تا بتوانیم منابع ملی و سرمایه‌های بخش خصوصی را برای ایجاد یک قطب گردشگری ملی و منطقه‌ای به این سمت گسیل دهیم.

وی در پاسخ به دغدغه‌ها پیرامون بودجه‌های قطره‌چکانی با نگاهی واقع‌بینانه و مدیریتی خاطرنشان کرد: واقعیت امروز بودجه کشور همین است و ما باید متناسب با همین شرایط دشوار اقدام کنیم؛ اگر به بهانه کمبود اعتبارات کار را تعطیل کنیم، هیچ گرهی باز نخواهد شد و نباید تسلیم این شرایط دشوار شویم.

مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران با اشاره به الگوهای موفق کشوری در زمینه مشارکت بخش خصوصی گفت: نمونه‌های بسیار موفقی در ایران مانند روستای تاریخی اصفهک وجود دارد بدون اتکا به اعتبارات دولتی و صرفاً با همت بخش خصوصی احیا شده‌اند و دولت پس از مشاهده موفقیت آن‌ها، برای تسریع امور به حمایت و کمک مالی ورود کرده است.

گلپایگانی در ادامه سخنان خود تاکید کرد: اصل مسئله در احیای بافت‌های تاریخی، همت، تلاش و تشخیص درست مسئله است و اگر مسیر را به درستی ترسیم کنیم، قطعاً منابع مالی نیز تامین خواهد شد؛ ما نیز در شرکت بازآفرینی شهری تا حد توان برای تامین منابع و حمایت از این طرح‌های ارزشمند کمک خواهیم کرد.

انتقاد فرماندار از بودجه قطره‌چکانی

در ادامه این بازدید مهم، فرماندار دهدشت در حضور مسئولان کشوری بر لزوم توجه ویژه و برنامه‌ریزی جدی برای احیای بافت تاریخی بلاد شاپور تاکید کرد و اظهارات صریح، شفاف و مطالبه‌گرانه‌ای را مطرح ساخت.

ایرج کاظمی‌جو با اشاره به لزوم پرهیز از شعارزدگی و قدردانی از زحمات کسانی که دغدغه این بنا را داشته‌اند، اظهار داشت: باید از مدیرکل میراث فرهنگی در دوره تصدی وی به خاطر پیگیری‌های مکرر، مداوم و پای‌کار بودنشان تشکر ویژه کنم.

وی با تاکید بر اهمیت جریان داشتن حیات فرهنگی در این سایت باستانی، افزود: در زمان مدیریت آقای امیرحسینی چندین برنامه فرهنگی ارزشمند در اینجا برگزار شد و عامه مردمی که دغدغه فرهنگ و هنر دارند، همواره با تمام توان پای کار این میراث ایستاده‌اند تا روح زندگی در کالبد بلاد شاپور حفظ شود.

فرماندار کهگیلویه به حجم عظیم و گستردگی بافت تاریخی بلاد شاپور اشاره کرد و با نگاهی واقع‌بینانه خطاب به مقامات حاضر گفت: ما انتظار نداریم همه این حجم از بنای تاریخی تنها در یک، دو یا سه سال به طور کامل مرمت و بازسازی شود.

کاظمی‌جو با تشریح عمق نیاز مالی و گستردگی عملیات اجرایی این پروژه ملی، بیان کرد: وسعت کار به حدی است که حتی اگر کل بودجه عمرانی استان کهگیلویه و بویراحمد در طول یکی دو سال به این پروژه اختصاص یابد، باز هم جوابگوی نیازهای مرمتی و بازآفرینی آن نخواهد بود.

پیوند میراث و ایثار در هفته میراث فرهنگی

بالاترین مقام اجرایی شهرستان کهگیلویه ضمن اتمام حجت با مسئولان کشوری در خصوص نحوه تخصیص بودجه، تصریح کرد: انتظار ما این است که مرمت این بنا فازبندی شود؛ بخشی امسال، بخشی سال بعد و بخشی در سال‌های آینده اجرا شود.

همزمان با این رویدادها، یدالله رحمانی استاندار کهگیلویه و بویراحمد نیز به همراه معاونین عمرانی و سیاسی خود از بازارچه و بخش‌های دیگری از مجموعه تاریخی بلاد شاپور دهدشت بازدید کرد و از نزدیک در جریان روند امور قرار گرفت.

استاندار رحمانی در این بازدید بر اهمیت بلاد شاپور به عنوان یک ظرفیت ارزشمند برای توسعه شهرستان و استان تاکید کرد و اظهار داشت: این مجموعه تاریخی در صورت احیا می‌تواند منشأ ارزشمندی برای پیشرفت و توسعه در گام نخست شهرستان و در بلندمدت استان قرار گیرد، هم از جهت اشتغالی که توسعه مجموعه ایجاد خواهد کرد و هم درآمدزایی که به دنبال خواهد داشت.

وی با اشاره به برنامه‌ریزی‌های وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای تعمیرات لازم ابراز امیدواری کرد: اقدامات آغاز شده هرچه سریع‌تر و با برنامه زمان‌بندی مشخص پیش برود و با تأمین منابع لازم از سوی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، این میراث تاریخی احیا و به کانون توجه و رونق تبدیل شود.

استاندار کهگیلویه و بویراحمد از سید مجتبی امیرحسینی و همکارانش خواست: برنامه‌های بیشتری در این مجموعه برگزار شود تا اثرگذاری آن در سطح ملی نیز افزایش یابد.

در حاشیه این ماراتن بازدید که تا پاسی از شب روز پنجشنبه ادامه داشت، همایش گرامیداشت هفته میراث فرهنگی با حضور مسئولان ارشد استانی و شهرستانی در قلب بافت تاریخی بلاد شاپور برگزار شد.

پایان‌بخش این روز پرکار، برگزاری مراسمی معنوی با حضور مسئولان و جمعی از خانواده‌های معظم شهدا، به ویژه شهدای جنگ رمضان بود که طی آن استاندار و مدیرکل میراث فرهنگی با اهدای لوح تقدیر از مقام شامخ این ایثارگران و جانفشانی‌های آنان قدردانی کردند.

به پایه  گزارش یاسوچ ۴۹پیوند عمیق میان میراث ماندگار تاریخی و ایثار ماندگار شهدا، از نکات برجسته برنامه‌های پنجشنبه شب در بلاد شاپور بود که به روشنی نشان داد: حفظ و احیای میراث فرهنگی در کنار گرامیداشت یاد شهدا، دو رکن اساسی هویت و توسعه پایدار استان کهگیلویه و بویراحمد است.